Hoofdstuk 2: Het Reisverslag


Deel 1: Klimaatadaptief

Op woensdag 2 september 2020 kwamen de expeditieleden van Duurzaam Gebouwd Expeditie ’t Veen voor het eerst bijeen om kennis en inzichten te delen over het ontwikkelingsgebied ’t Veen in Hattem. In de ruime en coronaproof loods van aannemer Van Gelder Rail & Telecom BV verzamelden circa twintig deelnemers zich voor deze eerste van vijf samenkomsten. Centraal stond het thema Klimaatadaptatie.

De IJssel en het Apeldoornskanaal

Het ontwikkelingsgebied ’t Veen wordt omsloten door de IJssel en het Apeldoornskanaal. Kansen voor klimaatadaptatie zijn er dus genoeg, aldus wethouder Auke Schipper van gemeente Hattem in zijn welkomstwoord: “Enerzijds ligt het gebied op het randje van de Veluwe, waar je verdroging ziet, en aan de andere kant zijn ze volop bezig met het Deltaprogramma. Wat is het gaaf om dat met elkaar te verbinden.”

Hoe die verbinding eruit gaat zien, is nog niet bekend. Juist daarom is deze expeditie bij elkaar gekomen. Kijk bijvoorbeeld naar het hoge grondwaterpeil. “Ik als particulier zie dan juist kansen”, aldus Schipper. “Hoe kunnen we dat water op een goede manier inzetten voor het gebied, als kans voor de bewoners?”

image

De eerste bijeenkomst over het thema Klimaatadaptatie vond fysiek plaats en bracht expeditieleden bij elkaar.

Ook Daan Bruggink van ORGA architect benadrukt met een kort betoog de noodzaak voor het klimaatadaptief ontwikkelen van ’t Veen.

Want niet alleen het hoge grondwater-peil, maar ook de toenemende hitte speelt (is) een grote uitdaging voor de stad. Bruggink voorziet dat zowel een boomrijke omgeving als houtbouw hier een cruciale rol in kunnen spelen.

“Klimaatadaptief is eigenlijk heel simpel: bouw als een boom”, aldus Bruggink. “Een boom voedt dieren en planten, maakt zuurstof, er kunnen veel diersoorten van leven en je wordt er bovendien vrolijk van.” Bovendien, zegt Bruggink, bespaar je jezelf veel ellende door je wijk boomrijk in te richten. “Bomen nemen water op en verdampen dat ook weer. Aan de andere kant zorgt een boom voor verkoeling en verschoont die de lucht. Het is enorm interessant om dat mee te nemen in je ontwikkeling, want nabijgelegen woningen worden er ook aantoonbaar meer waard door.”

“Klimaatadaptief is eigenlijk heel simpel:
bouw als een boom.”

Duurzaam Gebouwd Expert Daan Bruggink, ORGA Architect

Brainstormen

Met opgaven als waterhuishouding, natuurinclusiviteit en hittestress op zak, splitsten de expeditieleden zich in enkele brainstormsessies. Hun doel: de afwegingscriteria verzinnen om ’t Veen te gaan ontwikkelen, met onder andere een menukaart aan initiatieven en toepassingen voor de gemeente om uit te kiezen. De energie barstte los, met alle inspiratie en inzichten van dien.

Het overkoepelende advies vanuit de expeditie: regisseer de totale kwaliteit om juist ongeregisseerd te ontwikkelen. Een treffend voorbeeld hiervan is een ontmoetingspunt voor bewoners, iets wat doorgaans organisch ontstaat. Laat deze plekken als vanzelf ontstaan– zelfs al is dit de ondergrondse vuilniscontainer – door de looproutes via sociale knooppunten te laten lopen.

image

Expeditieleider Jody Andernach, wethouder Auke Schipper en Duurzaam Gebouwd-expert Daan Bruggink.

Een ander advies richtte zich op de rijke omgeving van ’t Veen. In plaats van alles in een mal te gieten, kun je ook kijken naar wat er níet hoeft te gebeuren om de ambities te bereiken. ’t Veen is bijvoorbeeld een zeer groen gebied. Door dat zoveel mogelijk te laten voor wat het is, kun je bestaande waarden gebruiken en druk je ook de kosten.

Op naar meer

De eerste bijeenkomst zette daarmee de toon voor de volgende vier en de expeditieleden prezen vooral de energie die loskwam tijdens de break-outsessies. Ook gemeente Hattem kon nu al met diverse inzichten aan de slag.